3-4 Yaş Çocuğun Gelişim Özellikleri

0

acev

3-4 Yaş Gelişim Özellikleri

Çocuğun Zihinsel Gelişimi

  • Acıktığında, üşüdüğünde, uykusu geldiğinde ne yapacaklarını bilirler.
  • Tek bir bakış açısından problemlere yaklaşabilirler. Bu yaştakiler, bazı zorluklarla karşılaştıklarında soruna tek bir açıdan yaklaşırlar. Farklı açılardan bakma henüz gelişmemiştir. Karar vermeden önce problemin farklı yönlerini görebilme becerisi, 7 yaşına kadar tam anlamıyla gelişemez.
  • Hikayenin bazı bölümlerini hatırlarlar ve ifade ederler.
  • Dikkat süreleri kısadır.
  • Yaratıcı hayali oyunları daha fazla oynamaya başlarlar. Hayali oyun oynamak, çocukların insanlar, hayvanlar ve durumlar hakkında bildiklerini temsil etmede kullandıkları bir yöntemdir. Okul öncesi çocuklar hayal ürünü yaşantılardan hoşlanırlar. Kendilerini farklı rollerde hayal ederler- dansçı, doktor,süper kahramanlar… Farklı kimliklere bürünürler. Hayali arkadaşlarla konuşurlar. Farklı duygu ve davranışları keşfederler. Hayal ile gerçek arasında gidip gelirler. Bazen de ikisi arasındaki farkı ayırt etmekte zorlanırlar. Bu oyunlar çocukların yaşadıkları dünyayı anlamalarına yardımcı olur. Hayali oyunda bir başkasıymış gibi davranırlar; bir nesneyi başka bir nesne yerine kullanırlar veya bir nesneyi hareketler, sesler ve sözcükler kullanarak tanımlarlar
  • Bazı renkleri doğru şekilde isimlendirebilirler. Çocuklar renkleri daha küçük yaşlarda da ayırt edebilirler ve renklerin isimlerini öğrenirler. 3 veya 4 yaşına kadar her gördükleri rengi doğru isimlendiremeyebilirler.
  • Bazı rakamları söyleyebilirler. Okul öncesi çocuklar rakam kavramını anlarlar. Bazı rakamları bilirler.
  • Nesneleri doğru şekilde saymayı öğrenirler. Çocuklar önce konuşmaya başlarlar, sayma ise daha sonra gelişir. Başlangıçta sayma çok doğru olmayabilir. Söylenen sayı ile gerçekte nesne sayıları örtüşmeyebilir. 3 ve 4 yaşta sözlü sayma daha doğru şekilde gelişir.
  • Zaman kavramına sahip olmaya başlarlar. 3 yaşında çocuklar zaman kavramını geliştirirler. Kendi günlük belirli zaman dilimlerinde yapılanları (rutinlerini) bilirler. Başkalarınınkini öğrenmeye çalışırlar. Özel günlerin, doğum günü, tatil gibi zamanların belirli aralıklarla gerçekleştiğini bilirler. Kaç yaşında olduklarını söyleseler bile, yılın uzunluğuna dair bilgileri yoktur.

Çocuğun Dil Gelişimi

  • 4- 5 kelimeden oluşan cümlelerle konuşurlar.
  • Sürekli konuşarak, bu yeni beceri kullanımını iyileştirmeye ve pratik yapmaya çalışırlar. (“Sakın çoraplarını çıkarma dedi.”, “Bu bebeğe su kaynatıyorum.” gibi.)
  • Gramer yapısına uygun, doğru sorular sorabilirler.“Ne zaman, ne için?” gibi soru cümleleri üretirler.
  • Türkçe’ nin yapısına uygun olarak, eklerin üretken bir şekilde takıldığı, 4-5 sözcükten oluşan cümlelerle konuşurlar. Bu yaşta gramer olarak doğru cümle yapıları kullanmaya başlarlar. Örneğin, daha önce “Köpek nerede?” derken, şimdi “Köpek nereye gitti?” der. “Neden geri gelmiyor?” der.
  • Daha önce kullanmadığı dil yapılarını, fiil çekimlerini kullanırlar.
  • Daha bilinçli şekilde dili kullanırlar. “Yapabilir miyim?”, “yiyorum”, “yedim” gibi.
  • 15-20 dk. süresince kısa bir hikayeyi/okunan bir kitabı dikkatle dinleyebilirler.
  • Kısa hikayeler anlatabilirler.
  • Kurgusu olan kısa hikayeler anlatırlar.
  • İki eylemden oluşan komutları takip ederler.
  • Konuşmalar ben merkezlidir.
  • Kendi kendine çok uzun süren konuşmalar yapar.
  • Oynarken ya da çalışırken dinlenip dinlenmediğini önemsemeden kendi kendine konuşur.

Çocuğun Bedensel Gelişimi

  • Giysisinin önündeki fermuarı açabilirler.
  • Çorap, pantolon ve tişörtlerin önünü ve arkasını bilirler.
  • Kendi içeceklerini bardağa koyabilirler. Yarı dolu sürahiden suyu rahatlıkla boşaltabilirler.
  • Söylendiğinde burunlarını temizlerler.
  • Ev işlerinde bazı sorumluluklar alırlar. (Çöp boşaltma, masayı kurma, çamaşırları kirli sepetine yerleştirme gibi.)
  • Yardımla dişlerini fırçalayabilirler.
  • Önündeki küçük düğmeleri ilikleyebilirler.
  • Palto ya da geniş hırka gibi giysileri kendileri giyebilirler.
  • Kısa mesafeleri ayak uçlarında yürüyebilirler.
  • İleri/ geri rahatlıkla hareket ederler: 3 yaşta okul öncesi çocukların büyük kas becerileri gelişmiştir. Yürümeyi öğrenirken, çoğu yürümeye başlayan çocuklar geri hareket etmekte güçlük çekerler. Bu dönemde çocuklar ileri ve geri rahatlıkla hareket ederler.
  • Tek ayakları üzerinde zıplayabilirler, büyük bir topu iki elleri ile tutabilirler.
  • Tek ayak üzerinde 5 sn. durabilirler: 3 yaşta okul öncesi çocuklar organize oyun ve sporlara yeterince katılabilmek için gerekli büyük kas becerileri gelişmiştir. 5 sn. nin üzerinde tek ayakla durabilirler, zıplayabilirler. Bu beceri yürüme ve
  • koşma gibi rutin aktivitelere kıyasla daha fazla konsantrasyon-odaklanma gerektirir.
  • Bazı büyük harfleri kopyalayabilirler.
  • 2- 4 vücut parçasından oluşan insan resmi çizebilirler.
  • Çocuklar keskin el ve parmak hareketleri yapabilmek için kas kontrol ve konsantrasyonunu geliştirirler. Çoğu kalemi işaret parmağı ile diğer parmakları arasında yetişkinler gibi tutar. 2 veya 4 vücut parçası olan insan resmi yaparlar.
  • Çoğu sol ellerini mi yoksa sağ ellerini mi kullanmak istediklerine karar verirler.
  • Çoğu bebek ilk yıllarda sol veya sağ el kullanımına yönelik bir tercih göstermez. Buna karşın çoğu, ikisini dönüşümlü olarak kullanır. Birkaç ay sol elini kullanır, sonra sağ elini kullanır. Daha sonra da her ikisini eşit kullanır. 2 yaşta bazıları keskin tercih geliştirir, çoğu birkaç yıl herikisini de kullanır. 4 yaşta değişmez bir el tercihinde bulunurlar. Genel olarak % 10-13 ü sol elini kullanır.
  • Makas kullanmayı becerirler.
  • Çocuklar keskin el ve parmak hareketleri yapabilmek için kas kontrolü ve konsantrasyonunu geliştirirler. Çoğu makası iyi şekilde kullanır.
  • Çatal, kaşık kullanabilirler.
  • Yetişkin kontrolünde tuvaletini kendisi yapabilir.
  • Başının üzerinden topu fırlatabilirler.
  • Çocuklar büyük kas becerilerini oyun ve spor faaliyetlerine katılabilmek için geliştirmişlerdir. Yürümek ve koşmak gibi rutin hareketlerden daha fazla odaklanma gerektirse de, çoğu başlarının üzerinden topu fırlatabilirler.
  • İleriye doğru bir topu ayaklarıyla fırlatabilirler.

Çocuğun Sosyal-Duygusal Gelişimi

  • Çatışmaların çözümü için anlaşma/işbirliği yoluna giderler. Çocuklar başkalarının duygu ve davranışlarını anlamaya başladıkça, yarışmayı bırakıp arkadaşlarıyla oynarken işbirliği yapmayı öğrenirler.
  • Bu dönemde başka çocukların onlara eşlik etmelerinden hoşlanırlar.
  • Yan yana oynamak (paralel oyun) yerine (emekleme döneminde olduğu gibi) onlarla ilişkiye girerler. Bu değişim doğal olarak gerçekleşir. 3 yaştakiler oyun zamanının çoğunu, hayali oyunlarla geçirirler. Bu tür oyunlar işbirliği gerektirir. Sırayla oynamayı, paylaşmayı, birlikte yeni oyunlar oluşturmayı öğrendikçe önemli sosyal beceriler (dikkat etme, iletişim-hareketli ve sözel, başkalarına uygun tepkiler verme) geliştirmeye başlarlar. Hayali oyunlar farklı roller almayı gerektirdiğinden çok karmaşık sosyal fikirleri de keşfederler. Örneğin sosyal statü, güç, düşmanlık gibi.
  • Paylaşma duygusunda artış gösterirler. Paylaşma duygusu emekleyen yaş grubu için yabancı bir kavram olsa da, okul öncesi gruptakiler başkalarının duygu ve hareketlerini anlamaya başlarlar. Çocuklar istedikleri oyuncakları çekerek veya çığlık atarak istemek yerine, paylaşmaya teşvik edildiklerinde ve diğerlerinin de eşit hakkı olduğu öğretildiğinde oyuncağı kibarca isteyebilirler.
  • Oyunda anne baba rolü alırlar. Bu yıllarda çoğu çocuk kendi cinsiyetiyle özdeşleşir -erkekler babalarıyla, büyük kardeşleriyle, kızlar da anneleriyle ve diğer kızlara ilgilidir. Evcilik oynarken erkekler doğal olarak baba rolünü, kızlar da anne rolünü alırlar. Kendi ailelerinde veya çevrelerinde gördükleri farkları yansıtacaklardır. Araştırmalar cinsiyetle ilgili özelliklerin kültür veya aileden etkilendiğini göstermektedir. Çocuklar sosyal baskı ve beklentilerin farkındadırlar. Cinsel kimlikleri anasınıfına başladıklarında daha da gelişecektir.
  • Bağımsız davranışlar gösterirler. Çocuklar zamanla bağımsız davranışlar gösterirler. Kendi seçimlerini yapmak isterler. Kendi kendine yetebildiklerini ve ne kadar becerikli olduklarını kanıtlamak isterler. Yürürken anne veya bakıcılarının önüne geçerler, kendi kıyafetlerini, yemeklerini seçmek isterler. Otoriteye karşı tepkili olabilirler.
  • Kendini bir bütün olarak algılar (beden, kafa ve duygular). 3 yaşındakiler “Ben, sen, benim” gibi zamirleri öğrenirler. Kendi vücutlarının, sahip olduklarının, haklarının nerede bittiğini ve başkalarının haklarının nerede başladığını anlamada hala güçlük çekseler de, anne babalarının farklı ihtiyaçları ve duygularıyla farklı insanlar olduklarını anlamaya başlarlar.
  • Hayal ile gerçeği ayırt etmede zorlanabilirler.

 

Kaynak :Açev

acev

Share.

About Author

Leave A Reply